ಮಂಗಳೂರು: ಅಪರೂಪದ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಫಾದರ್ ಮುಲ್ಲರ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ

ಮಂಗಳೂರು: 38 ವರ್ಷದ ಪುರುಷ ರೋಗಿಯನ್ನು ಬಲ ಕೆಳ ಅಂಗದ ಡೀಪ್ ವೀನ್ ಥ್ರಾಂಬೋಸಿಸ್ (DVT) ಎಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾದ ನಂತರ ಫಾದರ್ ಮುಲ್ಲರ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ರೋಗಿಯು ತೀವ್ರವಾದ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸ್ಯಾಚುರೇಶನ್ 80% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು, ಇದು ಮಾಸ್ಕ್ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

ಆಮ್ಲಜನಕ ತೃಪ್ತಿಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಕಾರಣ ತಿಳಿಯಲು ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ್ ಎಚ್., ಇಂಟರ್ವೆನ್ಷನಲ್ ಕಾರ್ಡಿಯಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಅವರಿಂದ ವಿವರವಾದ 2D ಎಕೋಕಾರ್ಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಪಲ್ಮನರಿ ಆರ್ಟೀರಿಯಲ್ ಹೈಪರ್‌ಟೆನ್ಶನ್ (PAH) ಹಾಗೂ ಬಲಭಾಗದ ಹೃದಯ ಕವಾಟದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಲೀಕ್ (Severe TR) ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಇದು ಕ್ರಾನಿಕ್ ಥ್ರಾಂಬೊಎಂಬೊಲಿಕ್ ಪಲ್ಮನರಿ ಹೈಪರ್‌ಟೆನ್ಶನ್ (CTEPH) ಗೆ ಪರೋಕ್ಷ ಸೂಚನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಟೊಮೊಗ್ರಫಿ ಪಲ್ಮನರಿ ಆಂಜಿಯೋಗ್ರಫಿ (CTPA) ಮೂಲಕ ದೃಢಪಡಿಸಲಾಯಿತು.

CTPA ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಎಡ ಪಲ್ಮನರಿ ಆರ್ಟರಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಎಡ ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ರಕ್ತ ಪ್ರವಾಹ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಇದು ಗಂಭೀರ, ಸಂಕೀರ್ಣ ಹಾಗೂ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ ಹೃದಯ–ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಸ್ಥಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ರಾನಿಕ್ ಎಡ ಪಲ್ಮನರಿ ಥ್ರಾಂಬೊಎಂಬೊಲಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು.

ರೋಗದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಹಾಗೂ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ವೈಫಲ್ಯದ ಪ್ರಗತಿಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡವು ಶಾಶ್ವತ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. 17 ಜನವರಿ 2026 ರಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ತಸಂಚಾರ ಸ್ಥಗಿತ (Total Circulatory Arrest – TCA) ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅನಸ್ಥೇಶಿಯಾದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಡ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪಲ್ಮನರಿ ಥ್ರಾಂಬೊಎಂಬೊಲೆಕ್ಟಮಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಡಿಯೊಥೊರಾಸಿಕ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕರಾದ (Cardiothoracic and Vascular Surgeon) ಡಾ. ಆನಂದ್ ಕೆ. ಟಿ. ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಹೃದಯ ಅನಸ್ಥೇಶಿಯ ತಜ್ಞರಾದ (Cardiac Anaesthesiologist,) ಡಾ. ಎಂ. ಎಂ. ಚೇತನ ಆನಂದ್ ಅವರಿಂದ ಪರಿಣತ ಅನಸ್ಥೇಶಿಯಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ದೊರಕಿತು. ಕಾರ್ಡಿಯಾಲಜಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಡಾ. ಎಚ್. ಪ್ರಭಾಕರ್, ಡಾ. ಪ್ರದೀಪ್ ಪಿರೇರಾ, ಡಾ. ಜೋಸ್ಟಲ್ ಪಿಂಟೊ ಮತ್ತು ಡಾ. ಅಶೋಕ್ ಜೈನ್ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು.

ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಉನ್ನತ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಣತಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೆರಿಒಪರೇಟಿವ್ ಸಮನ್ವಯ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ ರೋಗಿಯನ್ನು ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿ (ICU) ಇರಿಸಿ ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಶಸ್ತ್ರೋತ್ತರ ಆರೈಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ICU ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಚೇತರಿಕೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದು ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ರೋಗಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರ ಆಮ್ಲಜನಕ ತೃಪ್ತಿಮಟ್ಟ 95% ಆಗಿದೆ. ಈ ಯಶಸ್ವಿ ಫಲಿತಾಂಶವು ಸಂಕೀರ್ಣ ಪಲ್ಮನರಿ ರಕ್ತನಾಳ ರೋಗಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರ ನಿರ್ಧಾರ, ಬಹುಶಾಖಾ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಕಾರ್ಡಿಯೊಥೊರಾಸಿಕ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪಲ್ಮನರಿ ಥ್ರಾಂಬೊಎಂಬೊಲೆಕ್ಟಮಿ ಪಲ್ಮನರಿ ಥ್ರಾಂಬೊಎಂಬೊಲೆಕ್ಟಮಿ ಎಂಬುದು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಧಮನಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರಕ್ತಗುಡ್ಡೆಗಳನ್ನು (blood clots) ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಬಳಸುವ ವಿಶೇಷ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ರಕ್ತ ಹದಪಡಿಸುವ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಷ್ಟು ತೀವ್ರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಕ್ರಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಏಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ:
1. ತೀವ್ರ ಭಾರಿ ಪಲ್ಮನರಿ ಎಂಬೊಲಿಸಮ್ (Acute Massive PE): ಹಠಾತ್ತನೆ ಉಂಟಾಗುವ ದೊಡ್ಡ ರಕ್ತಗುಡ್ಡೆ, ಇದು ತಕ್ಷಣ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಕ್ರಾನಿಕ್ ಥ್ರಾಂಬೊಎಂಬೊಲಿಕ್ ಪಲ್ಮನರಿ ಹೈಪರ್‌ಟೆನ್ಶನ್ (CTEPH): ಹಳೆಯ ರಕ್ತಗುಡ್ಡೆಗಳು ಶಾಶ್ವತ ಗಾಯದ ಉಣ್ಣೆಯಾಗಿ (scar tissue) ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡು ರಕ್ತಪ್ರವಾಹವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮತ್ತು ಪಲ್ಮನರಿ ಧಮನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಒತ್ತಡ ಉಂಟುಮಾಡುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸ್ಥಿತಿ.
ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ವಿಧಗಳು (2026ರ ಸ್ಥಿತಿಗೆ)
1. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಥ್ರಾಂಬೊಎಂಬೊಲೆಕ್ಟಮಿ (ಓಪನ್-ಹಾರ್ಟ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ)
* ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ: ಎದೆಯನ್ನು ಎಲುಬಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗ (ಸ್ಟರ್ನಮ್) ಮೂಲಕ ತೆರೆದು ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಬೈಪಾಸ್ ಯಂತ್ರ: ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೃದಯ–ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಯಂತ್ರ ರಕ್ತಸಂಚಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
* ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಪಲ್ಮನರಿ ಆರ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಕೆ ಮಾಡಿ ರಕ್ತಗುಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಅವಧಿ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 4 ರಿಂದ 6 ಗಂಟೆಗಳು.
* ತಣ್ಣಗಿಸುವಿಕೆ: ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ದೇಹವನ್ನು ತುಂಬಾ ತಣ್ಣಗಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಗಾಢ ಹೈಪೊಥರ್ಮಿಯಾ) ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ರಕ್ತಸಂಚಾರ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಆಸ್ಪತ್ರೆ ವಾಸ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2–3 ದಿನಗಳು ICU ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ 7–10 ದಿನಗಳು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಕೆಗೆ.
2. ಯಾಂತ್ರಿಕ / ಪರ್ಕ್ಯೂಟೇನಿಯಸ್ ಥ್ರಾಂಬೆಕ್ಟಮಿ (ಕಡಿಮೆ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ವಿಧಾನ)
* ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ: ಸೊಂಟ ಅಥವಾ ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಚುಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ತೆಳುವಾದ ಕ್ಯಾಥೆಟರ್ ಅನ್ನು ಒಳಸೇರಿಸಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದವರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ: ಸಾಧನವು ರಕ್ತಗುಡ್ಡೆಯನ್ನು ತುಂಡುಮಾಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಕ್ಯೂಮ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಎಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ.
ಲಾಭಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾಯಗಳು
* ಲಾಭಗಳು: CTEPH ನಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುಣಮುಖತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಉಸಿರಾಟ, ಹೃದಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಸುಧಾರಣೆ ಕಾಣಬಹುದು. ತೀವ್ರ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಮರಣವನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು.
* ಅಪಾಯಗಳು: ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಂತೆ ರಕ್ತಸ್ರಾವ, ಸೋಂಕು, ಹೃದಯದ ಅಸಮಂಜಸ ತಾಳಮೇಳ (arrhythmias) ಅಥವಾ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಗಾಯಗಳ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಆದರೆ ವಿಶೇಷ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವು ಈಗ 1–2% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಚೇತರಿಕೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರೈಕೆ
* ಔಷಧೋಪಚಾರ: ಹೊಸ ರಕ್ತಗುಡ್ಡೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬಹುತೇಕ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ರಕ್ತ ಹದಪಡಿಸುವ ಔಷಧಿಗಳು ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತವೆ.
* ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ: ಪಲ್ಮನರಿ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೃದಯ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಕಾರ್ಡಿಯಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಪಲ್ಮನಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಫಾಲೋ-ಅಪ್ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.